Co niszczy nerki? Rzeczy, których powinno się unikać

Nerki są jednym z najważniejszych organów w ludzkim ciele, które odpowiadają za wiele istotnych funkcji naszego organizmu, między innymi filtrację krwi, oczyszczanie z toksyn, neutralizację kwasów oraz usuwanie nadmiaru wody. Gdy nerki zaczynają szwankować, wówczas cały organizm odczuwa to bardzo boleśnie. Nasze codzienne działania mogą, nawet nieświadomie, przyczyniać się do ich wyniszczania. Co ma największy wpływ na ten organ?

Woda – źródło życia

Nerki w głównej mierze odpowiadają za filtrację krwi oraz eliminację toksyn, aby robić to prawidłowo, potrzebne jest odpowiednie nawodnienie organizmu. W przeciwnym razie w naszym ciele zaczynają gromadzić się niebezpieczne toksyny i odpady, których nerki nie są w stanie się pozbyć. Ich nadmiar może prowadzić do licznych niebezpiecznych schorzeń, w tym uszkodzenia tego ważnego organu. Niedostateczna podaż płynów powoduje zagęszczenie krwi, co zmusza nerki do intensywniejszej pracy przy mniejszej efektywności. Dorośli powinni pić około 1,5–2 litrów wody dziennie, chociaż rzeczywiste zapotrzebowanie zależy od aktywności fizycznej, temperatury otoczenia i stanu zdrowia. Woda działa oczyszczająco na organizm, wspomaga transport składników odżywczych i ułatwia wydalanie produktów przemiany materii.

Mocz i jego przetrzymywanie

Regularne opróżnianie pęcherza moczowego jest bardzo ważne. Przetrzymywanie moczu może prowadzić do wytwarzania się bakterii, które mogą doprowadzić do zaburzeń w pracy nerek, jak również odpowiadać za problemy drogami moczowymi. Długotrwałe powstrzymywanie się od oddania moczu zwiększa ryzyko zakażeń układu moczowego, ponieważ stagnująca ciecz staje się środowiskiem sprzyjającym rozwojowi drobnoustrojów. Powtarzające się zakażenia mogą prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych nerek. Dodatkowo przedłużone rozciąganie pęcherza osłabia jego mięśnie, co w dłuższej perspektywie utrudnia całkowite opróżnianie i potęguje problem. Przetrzymywanie moczu jest więc niewskazane i może poważnie zaszkodzić naszemu zdrowiu, a tego zdecydowanie lepiej unikać.

Sód w diecie

Sama sól w diecie jest ważna, jednak jej nadmiar może zaburzać pracę nerek oraz układu krążenia. Jak ze wszystkim, trzeba więc znać umiar. Nie trzeba unikać soli i zawartego w niej sodu, ale jej duża ilość może działać na nasz organizm destrukcyjnie, lepiej więc ograniczyć jego spożywanie maksymalnie do 5 g na dzień. Nadmiar sodu powoduje wzrost ciśnienia krwi, co z kolei zwiększa obciążenie nerek i przyspiesza postęp ich ewentualnych uszkodzeń. Przetworzony pokarm – gotowe dania, wędliny, fast food, słone przekąski – zawiera wielokrotnie więcej sodu niż produkty naturalne. Czytanie etykiet produktów i unikanie ukrytej soli to podstawa profilaktyki nerkowej.

Środki przeciwbólowe

Zażywamy je często i chętnie, za każdym razem, gdy tylko rozboli nas głowa, a to niestety jest błąd. Zbyt częste przyjmowanie środków przeciwbólowych może oddziaływać negatywnie na funkcjonowanie organów wewnętrznych, w tym nerek, ponieważ zmniejszają one przepływ ilości krwi i zaburzają ich pracę. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – ibuprofen, naproksen, diklofenak – hamują syntezę prostaglandyn, które są niezbędne do prawidłowego przepływu krwi przez naczynia nerkowe. Przewlekłe stosowanie NLPZ może doprowadzić do śródmiąższowego zapalenia nerek, martwicy brodawek nerkowych i przewlekłej choroby nerek. Ryzyko wzrasta u osób starszych, odwodnionych lub już cierpiących na choroby nerek. Lepiej więc przed zażyciem tabletek skonsultować się z lekarzem i rozważyć alternatywne metody łagodzenia bólu.

Dieta wysokobiałkowa

Białko jest bardzo istotne dla naszego organizmu i odpowiada za jego prawidłowe funkcjonowanie, jednak zbyt duże spożywanie mięsa i produktów zawierających białko może poważnie zakłócić pracę nerek. Nerki odpowiadają za wydalenie azotu powstającego w czasie trawienia białek, więc jego nadmiar może działać niekorzystnie, utrudniając prawidłowe funkcjonowanie. Dieta ketogeniczna i inne reżimy wysokobiałkowe prowadzą do wzrostu obciążenia nefronów, co w dłuższej perspektywie może przyspieszyć ich starzenie się i utratę funkcji. Osoby z istniejącymi problemami nerek powinny szczególnie kontrolować ilość spożywanego białka – najlepiej pod nadzorem dietetyka lub nefrologa. Warto także pamiętać, że nadmiar białka sprzyja odwodnieniu organizmu, gdyż nerki potrzebują więcej wody do metabolizowania produktów rozpadu aminokwasów.

Używki

Chodzi przede wszystkim o alkohol i papierosy. Wypicie lampki wina czy puszki piwa nie zaszkodzi, ale większa ich ilość sprawia, że organizm nie nadąża z oczyszczaniem zawartych w nich toksyn. Zagraża to zarówno nerkom, jak i innym narządom. Alkohol powoduje odwodnienie, zmianę tonusu naczyń i zaburza równowagę elektrolitową – czynniki te bezpośrednio obciążają nerki. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do uszkodzenia kanalików nerkowych i wzrostu ryzyka nadciśnienia tętniczego, które jest jednym z głównych czynników niszczących nerki. Podobnie jest z papierosami – to że szkodzą, jest wiadome, ale nie każdy wie, że mogą mieć również wpływ na nerki. Papierosy obniżają skuteczność działania leków na nadciśnienie, a co za tym idzie, mają negatywny wpływ na funkcjonowanie tego organu. Palenie tytoniu przyspiesza postęp przewlekłej choroby nerek i zwiększa ryzyko rozwoju raka nerki.

Kreatyna

Jest to substancja podobna do białek, przechowywana w komórkach mięśniowych i występuje prawie wyłącznie w produktach mięsnych. Jej spożywanie daje energię i wspomaga przyrost masy, jednak jej nadmiar wpływa negatywnie na wydolność nerek i mogą doprowadzić do nieodwracalnych zniszczeń. Kreatyna jest stosowana jako suplement diety przez osoby aktywne fizycznie, szczególnie w sportach siłowych. Metabolizm kreatyny prowadzi do powstawania kreatyniny, która jest standardowym markerem oceny funkcji nerek – jej podwyższony poziom we krwi sygnalizuje problemy z filtracją nerkową. Choć umiarkowana suplementacja kreatyny jest uznawana za bezpieczną u zdrowych osób, to jej nadużywanie, szczególnie w połączeniu z niedostatecznym nawodnieniem lub stosowaniem innych substancji obciążających nerki, może prowadzić do uszkodzenia miąższu nerkowego. Osoby z zaburzeniami czynności nerek powinny całkowicie unikać suplementacji kreatyną lub stosować ją wyłącznie pod kontrolą lekarza.