Jak rozpocząć działalność gospodarczą w Polsce gdy jest się obcokrajowcem?

Cudzoziemcy mogą zarejestrować i prowadzić w naszym kraju firmę na takich samych zasadach jak Polacy. Z tą różnicą, że obcokrajowcy muszą spełnić konkretne wymogi prawne, co nie zawsze jest łatwe w realizacji. Warto zatem przeczytać, od czego zależy otwarcie działalności i wejście na polski rynek osób z innych państw.

• Obcokrajowcy a działalność gospodarcza w Polsce
• Prawo do prowadzenia firmy w Polsce przez obcokrajowców
• Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez obcokrajowców
• W jaki sposób obcokrajowiec może zarejestrować działalność gospodarczą w Polsce?

Obcokrajowcy a działalność gospodarcza w Polsce

Wymogi, jakie musi spełnić obcokrajowiec, który chce założyć działalność w naszym kraju, określa art. 13 Ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że zasady prowadzenia firmy w Polsce definiuje pochodzenie cudzoziemca oraz jego status prawny – czy należy on do państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, czy też pochodzi z kraju trzeciego, spoza tych struktur.

Nawet dla cudzoziemców spoza UE lub dla tych przebywających w Polsce na podstawie wizy przewidziano określone rozwiązania prawne, choć są one bardziej restrykcyjne niż w przypadku obywateli UE. Kluczową rolę odgrywa tutaj typ posiadanego zezwolenia na pobyt oraz cel przyjazdu do Polski. Wszyscy obcokrajowcy mogą skorzystać m.in. z pomocy kancelarii przy otwieraniu działalności w Polsce, co znacznie ułatwi im załatwienie formalności i rozeznanie na polskim rynku. Profesjonalne wsparcie prawne pozwala uniknąć błędów formalnych, które mogłyby skutkować odmową rejestracji działalności lub problemami z legalnością pobytu.

Prawo do prowadzenia firmy w Polsce przez obcokrajowców

Obcokrajowcy z państw UE, którzy chcą na polskim rynku prowadzić działalność gospodarczą, mają takie same uprawnienia jak obywatele Polski. Zasada swobody przedsiębiorczości, zapisana w traktatach unijnych, gwarantuje im pełną równość w dostępie do rynku. Do tej grupy uprzywilejowanej zaliczamy obywateli Unii Europejskiej, członków Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – czyli Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii – oraz obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).

Osoby, które chcą założyć działalność gospodarczą w Polsce, a nie należą do państw UE, muszą spełnić szereg wymogów regulujących status i pobyt na terenie naszego kraju. Do tej kategorii należą cudzoziemcy posiadający:

• zezwolenie na pobyt stały
• zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE
• zezwolenie na pobyt czasowy w związku ze studiami w trybie stacjonarnym
• zezwolenie na pobyt w celu połączenia się z rodziną
• status małżonka obywatela polskiego mieszkającego na terenie RP

Ponadto firmę w Polsce mogą założyć cudzoziemcy posiadający Kartę Polaka, ci, którzy otrzymali zezwolenie na pobyt tolerowany uzyskane ze względów humanitarnych, oraz osoby posiadające status uchodźcy nadany przez polskie organy. W każdym z tych przypadków osoba zainteresowana musi najpierw uregulować kwestię legalności pobytu, zanim przystąpi do procedury rejestracyjnej.

Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez obcokrajowców

Sprawa prowadzenia firmy przez obcokrajowców z państw UE lub tych objętych wyjątkowymi regułami jest stosunkowo prosta – mogą oni działać jak polscy przedsiębiorcy. Jednak kiedy cudzoziemiec nie kwalifikuje się do żadnej z wymienionych wyżej grup, na przykład przebywa u nas w kraju jedynie na podstawie wizy turystycznej lub biznesowej, jego możliwości są ograniczone. Działalność gospodarcza może wówczas odbywać się wyłącznie w związku z uczestnictwem w jednej ze spółek prawa handlowego, co oznacza, że cudzoziemiec nie może otworzyć jednoosobowej działalności gospodarczej w formie wpisu do CEIDG.

Dopuszczalne formy prawne to:

• spółka jawna
• spółka partnerska
• spółka komandytowa
• spółka komandytowo-akcyjna
• spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
• spółka akcyjna

Wymóg ten ma na celu zapewnienie kontroli nad działalnością gospodarczą prowadzoną przez osoby spoza UE i EOG, a także minimalizację ryzyka związanego z nielegalnym zatrudnieniem lub fikcyjnymi konstrukcjami biznesowymi. Warto dodać, że taki cudzoziemiec może być wspólnikiem lub akcjonariuszem, ale sama forma prawna musi odpowiadać wymienionym wyżej typom spółek, zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W jaki sposób obcokrajowiec może zarejestrować działalność gospodarczą w Polsce?

Pierwszą rzeczą będzie uregulowanie kwestii legalności pobytu, co można zrobić w wydziale spraw obywatelskich i cudzoziemców w urzędzie wojewódzkim właściwym dla miejsca planowanego zamieszkania. Cudzoziemiec powinien złożyć wniosek o udzielenie lub przedłużenie zezwolenia na pobyt, dołączając dokumenty potwierdzające cel przyjazdu, środki utrzymania oraz brak zagrożenia dla porządku publicznego. Procedura ta może potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy, dlatego warto zadbać o odpowiednie wyprzedzenie czasowe.

Kolejnym krokiem jest uzyskanie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – to procedura dla osób fizycznych prowadzących działalność na własny rachunek, dostępna dla obywateli UE oraz cudzoziemców z odpowiednim zezwoleniem na pobyt. Jednocześnie następuje automatyczna rejestracja firmy w systemie, obejmująca:

• nadanie numeru REGON
• zgłoszenie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
• zgłoszenie jako płatnika podatku VAT (jeśli dotyczy)
• nadanie numeru identyfikacji podatkowej NIP

Procesu rejestracji można dokonać przez internet za pomocą platformy CEIDG, do czego niezbędny jest podpis elektroniczny lub profil zaufany ePUAP. Fizyczna obecność cudzoziemca w Polsce w momencie rejestracji nie jest wymagana, choć w praktyce wiele osób decyduje się na pomoc pełnomocnika lub doradcy, aby mieć pewność, że wszystkie dokumenty zostały wypełnione prawidłowo.

Rejestracja oddziału zagranicznej firmy w Polsce

Warto tutaj dodać, że obcokrajowiec prowadzący firmę w swoim kraju może otworzyć jej oddział w Polsce, co wymaga wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Warunkiem jest jednak istnienie zasady wzajemności – to znaczy obywatele polscy muszą mieć analogiczne prawo do zakładania oddziałów w kraju macierzystym danej firmy. Ponadto zakres działalności takiego oddziału nie może być szerszy niż zakres działalności spółki macierzystej, co oznacza, że oddział może realizować wyłącznie te usługi lub produkty, które figurują w dokumentach rejestrowych firmy zagranicznej.

Podczas rejestracji oddziału należy przedłożyć:

• odpis z rejestru kraju macierzystego (z tłumaczeniem przysięgłym)
• statut lub umowę spółki
• uchwałę o powołaniu oddziału i wyznaczeniu osoby zarządzającej
• dowód uiszczenia opłaty sądowej

Procedura ta jest bardziej złożona niż zwykła rejestracja CEIDG i wymaga wpisu do KRS za pośrednictwem sądu rejonowego, właściwego dla siedziby oddziału. Cały proces może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od kompletności dokumentacji i obciążenia sądu.