Czytasz

Którzy Polacy otrzymali nagrodę Nobla? Musisz to wiedzieć!

Którzy Polacy otrzymali nagrodę Nobla? Musisz to wiedzieć!

Niewątpliwie nagroda NOBLA jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych nagród w świecie. Swoją nazwę wzięła od nazwiska osoby, która postanowiła ją ufundować. Rozdawana jest w 10 grudnia, w rocznicę śmierci fundatora. Co warto wiedzieć o tej nagrodzie oraz o samym pomysłodawcy? Którzy Polacy ją otrzymali i za co? Przeczytaj o tym koniecznie w poniższym artykule!

1. Kim był Alfred Nobel?

Alfred Nobel był człowiekiem bardzo uzdolnionym. Studiował inżynierię chemiczną. Jego prawdziwy sukces, który odniósł w roku 1867, kiedy opatentował znak towarowy dynamitu, poprzedzony był nieszczęśliwym wypadkiem, w którym zginął jego brat biorący udział w jednym z eksperymentalnych wybuchów. Po roku 1867 obserwujemy dynamiczny rozwój jego kariery. W 20 krajach założył ponad 90 zakładów. Swój majątek postanowił zdeponować, a odsetki wypłacać co roku jako nagrodę dla tych, którzy wnieśli największą korzyść dla ludzkości, o czym napisał w swoim, liczącym cztery strony, testamencie, 27 listopada 1895 roku. Zmarł rok później.

2. Nagroda Nobla – dlaczego każdy ją zna?

Na świecie nie ma osoby chyba, która nie wiedziałaby, że istnieje taka nagroda. Dlaczego? Może dlatego, że wzbudza ona wiele kontrowersji. Może też dlatego, że jest ona uznawana za najbardziej rygorystyczną pod względem nawet samych nominacji. Dla przykładu, Fundacja Nobla podaje, że by nominować osobę do Pokojowej Nagrody Nobla trzeba być:

  • członkiem parlamentu i rządu,
  • członkiem międzynarodowego sądu,
  • rektorem uniwersytetu,,
  • profesorem,
  • laureatem Pokojowej Nagrody Nobla,
  • byłym lub aktualnym członkiem Norweskiego Komitetu Noblowskiego,
  • byłym doradcą mianowanym przez Norweski Komitet Noblowski.
  • Nominacjami dyskwalifikowanymi są nominacje własnej osoby i osoby nieżyjącej. Same nominacje ujawniane są publicznie przez 50 lat (w odróżnieniu do innych nagród). Dziedziny, w których są przyznawane nagrody Nobla to fizyka, chemia, fizjologia, literatura, tzw. Pokojowa Nagroda Nobla.

    3. Którzy Polacy otrzymali Nagrodę Nobla?

    Niewątpliwie Ci najbardziej zasłużeni w danych dziedzinach. A byli to:

  • HENRYK SIENKIEWICZ – nagrodzony w 1905 roku „ za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu” oraz „rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu”
  • MARIA CURIE SKŁODOWSKA – nagrodzona w 1903 i 1911 roku za prace nad promieniotwórczością oraz za uzyskanie czystego radu.
  • książka i okulary

  • WŁADYSŁAW REYMONT – nagrodzony w 1924 roku za wybitny epos narodowy pt. „Chłopi”.
  • CZESŁAW MIŁOSZ – nagrodzony w 1980 roku za całokształt twórczości.
  • LECH WAŁĘSA – nagrodzony w 1983 Pokojową Nagrodą Nobla, którą odebrała jego żona Danuta, ponieważ sam laureat nie otrzymał zgody na wydaniu paszportu.
  • WISŁAWA SZYMBORSKA – nagrodzona w 1996 roku za „poezję, która z ironiczna precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości”.
  • Należy również pamiętać o Polaku pochodzenia Żydowskiego. JÓZEFIE ROTBLAT nagrodzonym w 1995 roku Pokojową Nagrodą Nobla.

    chemia laboratorium

    4. Ciekawostki

    Jedną z ciekawostek jest fakt, że nagrody nie funduje się w dziedzinie matematyki. Powód? Jest kilka opcji. Na przykład matematyka nie jest/nie była uważana za naukę, która może przynieść korzyści praktyczne dla dalszego rozwoju. Przyznawane w tym czasie INNE cenne nagrody w dziedzinie matematyki. Za inną ciekawostkę można uznać odmowę przyjęcia nagrody – choć brzmi to co najmniej dziwnie – i takie rzeczy się zdarzały i to sześciokrotnie!

    Do osób takich należeli:

    1. Richard Kuhn – w dziedzinie chemii 1938.
    2. Adolf Butenandt – w dziedzinie chemii 1939.
    3. Gerhard Domagk – w dziedzinie fizjologii i medycyny 1939.
    Te trzy osoby, jak łatwo się domyśleć, musiały odmówić odebrania nagrody pod naciskiem władz niemieckich, jednakże po II wojnie światowej odebrały swoje nagrody.
    4. Borys Pasternak – w dziedzinie literatury 1958 – represje ze strony władz, nagroda odebrana przez syna w roku 1989.
    5. Jean Paul Sartre – w dziedzinie literatury
    1964 r.
    6. Leo Duc Tho – nagroda pokojowa 1973.

    Jak już wspomniałam, niewątpliwie Nagroda Nobla jest najbardziej prestiżową z nagród w świecie. Możemy być dumnie, że na przestrzeni lat otrzymało ją tylu Polaków.