Co to są obligacje korporacyjne?

Zapewne każdy wielokrotnie słyszał o obligacjach korporacyjnych, jednakże ilu z nas wie, czym one w ogóle są? Jak je można nabyć? Po co? I czy w ogóle się to opłaca? Jeśli tak, to komu? Mimo, że dla jednych są źródłem finansowania przedsięwzięć, a dla drugich – formą zarabiania pieniędzy, przeciętny Kowalski może nie wiedzieć o co w tym wszystkim chodzi. Odpowiedź na wszystkie te pytania i wątpliwości znajdziemy poniżej.

• Definicja obligacji korporacyjnych
• Sposoby zakupu obligacji
• Korzyści dla inwestora

Definicja obligacji korporacyjnych

Mówiąc niejako żargonem naukowym: obligacja korporacyjna jest to dłużny papier wartościowy przedsiębiorstwa (emitenta), który został przez nie wyemitowany w celu pozyskania środków finansowych na prowadzenie działalności. Oznacza to, że obligatariusz, czy też mówiąc inaczej – wierzyciel, a nawet wręcz dosłownie – pożyczkodawca, wykupuje obligacje w celu udzielenia właścicielom danej firmy pomocy finansowej na rozwój.

Jest to alternatywa dla kredytów bankowych, ale działa podobnie – emitent otrzymuje środki finansowe, a w zamian zobowiązuje się do ich spłacania na określone sposoby. Warto zaznaczyć, że obligacje korporacyjne są dobrze opisane na stronie www.bestcapital.pl, gdzie warto zajrzeć w poszukiwaniu nieco bardziej szczegółowych – choć dla wielu zawiłych – informacji.

Dla przedsiębiorstwa emisja obligacji stanowi mechanizm pozyskiwania kapitału bez rozwadniania struktury właścicielskiej, co może być znaczące w przypadku firm, które nie chcą tracić kontroli nad swoją działalnością. W przeciwieństwie do akcji, obligacje nie dają prawa głosu w spółce – obligatariusz nie staje się jej współwłaścicielem, lecz jedynie wierzycielem z prawem do określonych świadczeń. To rozróżnienie ma fundamentalne znaczenie dla strategii finansowania rozwoju przedsiębiorstwa.

Ponadto emisja obligacji bywa szybsza i mniej sformalizowana niż procedura uzyskania kredytu bankowego, szczególnie jeśli chodzi o emisję prywatną. Pozwala to firmom sprawniej reagować na potrzeby inwestycyjne i pozyskiwać kapitał w krótszym czasie. Dodatkowo, warunki emisji – takie jak stopa oprocentowania, harmonogram spłat czy zabezpieczenia – podlegają negocjacji między emitentem a nabywcami, co stwarza większą elastyczność niż standardowe produkty bankowe.

Sposoby zakupu obligacji

Sposób emitowania i pozyskiwania obligacji korporacyjnych uregulowano w Ustawie o obligacjach. Nabyć je można na rynku pierwotnym bezpośrednio od emitenta, na rynku wtórnym Catalyst lub poprzez zakup jednostek funduszy inwestycyjnych. Pokrótce omówiony zostanie każdy z tych sposobów.

Zakup na rynku pierwotnym

Sprzedaż obligacji na rynku pierwotnym możliwa jest poprzez udział w trybie oferty publicznej lub prywatnej. Pierwsza z nich ma charakter jawny i wzmiankę o niej można znaleźć zarówno w prasie, telewizji, jak i Internecie. Dostęp do drugiej jest niejako utrudniony, ponieważ emitent może ją przedstawić maksymalnie 149 inwestorom.

Właśnie dlatego warto jest skorzystać z drugiej możliwości, która otwiera się przed nami, jeśli zapiszemy się do firm doradczych, które zrzeszają inwestorów. Dzięki temu możemy otrzymać informacje o ofertach prywatnych, które często oferują wyższe oprocentowanie niż emisje publiczne, aby zrekompensować ograniczoną płynność i wyższe ryzyko związane z mniejszą transparentnością. Zapis do takich firm pozwala inwestorom zyskać wczesny dostęp do atrakcyjnych warunków i negocjować parametry emisji bezpośrednio z emitentem.

Zakup na rynku wtórnym Catalyst

Kupno obligacji możliwe jest także na rynku wtórnym za pośrednictwem rachunku maklerskiego na platformie Catalyst, jeśli są tam notowane, a jeśli nie są, to poprzez zwykłą umowę kupna-sprzedaży z innym obligatariuszem.

Platforma Catalyst to rynek zorganizowany prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, na którym notowane są obligacje zarówno korporacyjne, jak i skarbowe czy komunalne. Zakup na rynku wtórnym pozwala inwestorowi wejść lub wyjść z inwestycji w dowolnym momencie – nie trzeba czekać do terminu wykupu obligacji. Ceny obligacji na Catalyst podlegają wahaniom w zależności od sytuacji rynkowej, kondycji finansowej emitenta oraz aktualnych stóp procentowych, co może prowadzić do realizacji zysku kapitałowego lub straty w porównaniu do wartości nominalnej obligacji.

Inwestorzy mogą także korzystać z aktywnego zarządzania portfelem obligacji – kupując papiery po niższej cenie w okresach gorszej koniunktury i sprzedając po wyższej, gdy ryzyko kredytowe emitenta maleje lub stopy procentowe spadają. Tego rodzaju transakcje wymagają jednak większej wiedzy rynkowej i regularnego monitorowania notowań.

Zakup poprzez fundusze inwestycyjne

Zakupu obligacji korporacyjnych możemy dokonać także poprzez fundusze inwestycyjne, zajmujące się inwestowaniem zgromadzonych w nich środków. To doskonała opcja dla wszystkich osób, które nie mają zbyt dużej wiedzy o rynku, a chciałyby zainwestować swoje pieniądze w obligacje.

Jako, że fundusze inwestycyjne mają do dyspozycji większe kwoty do zainwestowania, to mogą sobie pozwolić na budowanie portfela obligacji spółek o różnym stopniu ryzyka i różnej dochodowości. Oznacza to, że nawet przy niewielkim wkładzie własnym inwestor uzyskuje dywersyfikację i profesjonalne zarządzanie swoimi środkami. Fundusze obligacji korporacyjnych są prowadzone przez doświadczonych zarządzających, którzy na bieżąco analizują kondycję finansową emitentów, oceniają ryzyko kredytowe i dostosowują skład portfela do zmieniających się warunków rynkowych.

Dodatkowo, wiele funduszy publikuje regularne raporty o strukturze portfela, osiągniętych stopach zwrotu i poziomie ryzyka, co ułatwia inwestorom świadome podejmowanie decyzji. Warto jednak pamiętać, że fundusze pobierają opłaty za zarządzanie i dystrybucję, które obniżają końcową stopę zwrotu – przed zakupem jednostek funduszu należy zapoznać się z tabelą opłat i warunkami umorzenia.

Korzyści dla inwestora

Emitent zobowiązuje się do spłaty określonych świadczeń względem wierzyciela, który wykupując obligacje, udzielił mu pożyczki na jego inwestycje. Obligatariusz otrzymuje co pewien ustalony okres (1 rok, 6 miesięcy lub 3 miesiące) świadczenie za udzielone wsparcie, a także – po upływie terminu – zyskuje wniesiony kapitał. Osoba inwestująca w obligacje otrzymuje więc wniesione pieniądze oraz odsetki.

Wysokość oprocentowania obligacji korporacyjnych zależy od poziomu ryzyka związanego z emitentem oraz ogólnych warunków rynkowych. Zazwyczaj obligacje przedsiębiorstw oferują wyższe oprocentowanie niż obligacje skarbowe, ponieważ wiążą się z wyższym ryzykiem niewypłacalności. Im niższy rating kredytowy emitenta, tym większe potencjalne zyski, ale także większe ryzyko, że emitent nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

Obligacje korporacyjne mogą mieć stałe lub zmienne oprocentowanie. W przypadku oprocentowania stałego inwestor zna dokładną kwotę odsetek już w momencie zakupu, co ułatwia planowanie przepływów pieniężnych. Obligacje o zmiennym oprocentowaniu są zazwyczaj oparte na wskaźniku referencyjnym (np. WIBOR) powiększonym o stałą marżę, dzięki czemu lepiej chronią przed ryzykiem inflacji w środowisku rosnących stóp procentowych.

Dodatkowym atutem obligacji korporacyjnych jest ich potencjał do generowania przychodów pasywnych – regularnie wypłacane kupony stanowią przewidywalne źródło dochodu, co jest szczególnie atrakcyjne dla inwestorów nastawionych na stabilność, takich jak emeryci czy osoby budujące portfel oszczędnościowy na dłuższy okres.

Warto również zauważyć, że niektóre obligacje korporacyjne posiadają dodatkowe zabezpieczenia, takie jak hipoteka na nieruchomościach emitenta, zastaw na aktywach czy poręczenie osoby trzeciej. Tego rodzaju zabezpieczenia zwiększają bezpieczeństwo inwestycji i w przypadku trudności finansowych emitenta dają obligatariuszom pierwszeństwo przed akcjonariuszami w procesie likwidacji spółki czy postępowania upadłościowego.